Κώστας Γαβράς: "Ο Λάνθιμος θα έπρεπε να έχει όλα τα μέσα στην Ελλάδα"

Μια συνομιλία με τον Κώστα Γαβρά είναι μια ανέλπιστα ευχάριστη εμπειρία. Η συνάντησή μας έγινε στην υπέροχη Ουέσκα, στην Ισπανία, όπου τιμήθηκε με το βραβείο συνολικής καριέρας Luis Bunuel. "Το βραβείο Luis Bunuel είναι για εμένα μεγάλη τιμή, γιατί ο Bunuel ήταν ένας σημαντικός σκηνοθέτης, που μεγαλούργησε στη Γαλλία. Τον είχα γνωρίσει στο τέλος της ζωής του και του είχα μεγάλο θαυμασμό" λέει στο People.

Ανέκαθεν ο Κώστας Γαβράς είχε στην ατζέντα των συζητήσεών του την Ελλάδα. Από την πρόσφατη παρότρυνση στην Άνγκελα Μέρκελ να "διορθώσει" το λάθος που έχει κάνει με την Ελλάδα μέχρι και την προσωπική του υποστήριξη στην αριστερή κυβέρνηση πριν και μετά το δημοψήφισμα, εκφράζει ανοιχτά τις σκέψεις του. Η πιο πρόσφατη δήλωσή του, ότι το εκλογικό αποτέλεσμα στις γαλλικές εκλογές μπορεί να είναι υποβοηθητικό για την Ελλάδα, ήταν άξια σχολιασμού αν αναλογιστούμε όχι μόνο το αποτέλεσμα αλλά και τα ποσοστά αποχής των Γάλλων ψηφοφόρων: "Πιστεύω ότι ο Μακρόν θα βοηθήσει περισσότερο την Ελλάδα από ό,τι έκαναν οι σοσιαλιστές" θα πει χαρακτηριστικά. 

Πολιτικές εξελίξεις που ίσως επηρεάσουν θετικά την Ελλάδα βλέπει και σε άλλες κομβικές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης "και η στάση των Γερμανών θα αλλάξει, αλλά όχι πριν από τις εκλογές που θα ακολουθήσουν. Ο Μακρόν δείχνει να έχει πρόθεση να συνεργαστεί με όποιον εκλεγεί στο γερμανικό κοινοβούλιο, για να βρεθεί μια λύση για το θέμα της ελληνικής κρίσης". 

Ο λόγος που υποστηρίζει ότι η αλλαγή θα έρθει είναι ο ακόλουθος: "Ξέρουν όλοι τους, κάποιοι μάλιστα το έχουν δηλώσει ανοιχτά, ότι αυτό το χρέος είναι αδύνατο να αποπληρωθεί με τους όρους που έχουν επιβληθεί. Όσο συνεχίζει αυτό το χρέος, δεν υπάρχει ανάπτυξη στην Ελλάδα και αυτό κλωνίζει τη σταθερότητα της Ευρώπης. Πρέπει να αλλάξει αυτή η κατάσταση". Τι έχει φέρει, όμως, τη χώρα μας σε αυτή την κατάσταση, κατά τη γνώμη του; "Είναι ο συνδυασμός κάποιων συνθηκών και μερικές αγριότητες των Γερμανών. Ακόμα υπάρχει μια ομάδα Γερμανών που είναι εναντίον των θέσεων της Ελλάδας και συνεχίζουν τις προσπάθειές τους για να διώξουν την Ελλάδα από την Ευρώπη. Αν συνέβαινε αυτό, θα ήταν το χειρότερο από όλα τα σενάριά τους". 

Πρόσφατα δήλωσε ανοιχτά τη συμπαράστασή του στον τουρκικό λαό και τους εκπαιδευτικούς που έχασαν τη δουλειά τους από τις αγριότητες που επέβαλε η πολιτική γραμμή του Ερντογάν. "Η Ευρώπη που είχαμε ονειρευτεί όλοι μας έχει αρχίσει να ξεφτίζει. Έλεγα προηγουμένως σε έναν Ισπανό συνάδελφό σας ότι οι βασικές ανάγκες της Ευρώπης, που πλέον ξεφτίζει από την αρχική μορφή που επιθυμούσε να έχει η Ευρωπαϊκή Ένωση, είναι τρία πράγματα: η παιδεία, ο πολιτισμός, η πολιτική – και μετά ακολουθεί η οικονομία. Το ότι αυτοί έβαλαν πρώτη την οικονομία είναι ο λόγος που έχουμε φτάσει σε αυτή την καταστροφική κατάσταση. Η ελληνική παιδεία, από ό,τι έχω καταλάβει, δεν είναι τόσο καλή. Διηγούμαι στην Ελλάδα τις δικές μου αναμνήσεις της παιδείας που έλαβα στο γυμνάσιο και μου λένε ότι τίποτα δεν έχει αλλάξει από τότε προς το καλύτερο. Όμως, χωρίς παιδεία και πολιτισμό δεν θα αλλάξει τίποτα και η Ευρώπη θα έπρεπε να είναι ο πρωτοπόρος σε αυτό τον τομέα".

Ο Κώστας Γαβράς υποστηρίζει έμπρακτα τον ελληνικό κινηματογράφο. Πριν από λίγα χρόνια γύρισε την ταινία Παράδεισος στη Δύση σε ελληνικό έδαφος, κάτι που δεν το έχει μετανιώσει. Στο παρελθόν επίσης συμμετείχε ενεργά στην προσπάθεια διατύπωσης των προϋποθέσεων για την ίδρυση ενός νέου νόμου, που θα πρόσφερε φοροαπαλλαγές σε παραγωγές που είχαν πρόθεση να γυριστούν στην Ελλάδα και ανταποδοτικά θα έδινε ποιοτική εργασία σε Έλληνες που συνεργάζονται στον κινηματογράφο και θα προωθούσε παγκόσμια τον τουρισμό στην Ελλάδα. Η ψήφιση του νόμου αυτού όμως για ακόμα μία φορά κόλλησε στα γραφειοκρατικά, με αποτέλεσμα διεθνείς συμπαραγωγές, όπως η συνέχεια του Μamma Μia!, να επιλέγουν άλλον τόπο γυρισμάτων. 

"Ο κινηματογράφος έχει ανάγκη από χρήματα. Πιστεύω ότι οι ηγέτες πρέπει να αποφασίσουν με πολιτική σκέψη πως η Ελλάδα θα έχει το δικό της κινηματογράφο, όπως υπάρχουν τα μουσεία ή άλλοι φορείς πολιτισμού. Το κράτος πρέπει να βοηθάει και με χρήματα και με νομοθεσία. Πρέπει να σταματήσουν να ψηφίζουν ένα νόμο και να τον αναιρούν ύστερα από επεμβάσεις από τα συνδικάτα και τους παραγωγούς. Πρέπει να ληφθεί μια ουσιαστική απόφαση, έστω για μία φορά, πάνω σε αυτό το θέμα. Ο κινηματογράφος της Ελλάδας πρέπει να βγαίνει εκτός συνόρων με τη δική του ταυτότητα και τις εικόνες της Ελλάδας. Έχουμε τις δικές μας εικόνες, γιατί να ζούμε με τις εικόνες των Αμερικανών ή λοιπών χωρών; Φυσικά είναι σημαντικό να έχουμε κι αυτές, αλλά να μην στηρίζεται ο κινηματογράφος μας σε ξένες συνταγές, περιορίζοντας τους δημιουργούς να βρουν τη δική τους γλώσσα και να προβάλουν τον ελληνικό πολιτισμό προς τα έξω". 

Φέτος ο Κώστας Γαβράς ήταν ένας από τους επίλεκτους που φωτογραφήθηκαν στο οικογενειακό πορτρέτο του Φεστιβάλ των Καννών για την 70ή επέτειο του κινηματογραφικού θεσμού, μια πολύ όμορφη στιγμή, όπως αναφέρει. Στο ίδιο φεστιβάλ ήταν διαγωνιζόμενος και ο Γιώργος Λάνθιμος, που κέρδισε το βραβείο καλύτερου σεναρίου για τη νέα του ταινία Η Δολοφονία του Ιερού Ελαφιού: "Έχω δει όλα τα έργα του Γιώργου Λάνθιμου" θα μας πει ο Κώστας Γαβράς. "Είναι ένας σημαντικός σκηνοθέτης. Είναι κρίμα που δεν του έδωσαν τα απαραίτητα μέσα στην Ελλάδα για να δημιουργήσει εκεί. Αυτό είναι ένα μεγάλο πρόβλημα. Αυτό απαντάει σε αυτό που συζητούσαμε προηγουμένως, ότι η Ελλάδα πρέπει να αποφασίσει να ενισχύει στον κινηματογράφο της. Ο ελληνικός κινηματογράφος δεν είναι θεωρία, είναι οι άνθρωποι που τον παράγουν. Και το ξαναλέω: ο Λάνθιμος θα έπρεπε να έχει όλα τα μέσα για να κάνει ό,τι θέλει στην Ελλάδα". 

Ασταμάτητος στα 85 του χρόνια, o σκηνοθέτης Κώστας Γαβράς συνεχίζει να εργάζεται με όραμα. Όπως μας εξηγεί στο κινηματογραφικό φεστιβάλ της Ουέσκα όπου τον συναντήσαμε: "Προσπαθώ να γράψω αυτή την περίοδο ένα νέο σενάριο. Δεν θα ήθελα να μιλήσω για το περιεχόμενό του. Πριν από δύο χρόνια είχα κοινοποιήσει δύο θέματα που με αφορούσαν για να κάνω σενάριο και τελικά δεν βρήκα τη "λύση" τους, οπότε θα αποφύγω να αποκαλύψω το θέμα του. Προτιμώ λοιπόν να μη μιλώ για το περιεχόμενο του σεναρίου". Σε ερώτηση σχετικά με το αν ετοίμαζε βιογραφία του Βαρουφάκη, όπως είχε ακουστεί, απαντάει "όχι, δεν αληθεύει. Δεν κάνω βιογραφίες". 

Ο βραβευμένος με Όσκαρ, Χρυσό Φοίνικα, Bafta, Χρυσή Άρκτο σκηνοθέτης γεννήθηκε στις 12 Φεβρουαρίου του 1933 στα Λουτρά Ηραίας, στην Αρκαδία. Ολοκληρώνει τις κινηματογραφικές σπουδές του στο Παρίσι, στην IDHEC, τις σπουδές συγκριτικής φιλολογίας στη Σορβόνη και ξεκινάει να αυτοπροσωπογραφείται μέσα από τις ιστορίες των ηρώων που επιλέγει στις ταινίες του: Βασικές του αρχές η ηθική, η δικαιοσύνη, η πάλη για να διεκδικήσεις τα "πιστεύω" σου, η προσαρμογή και όχι η προσαρμοστικότητα. Διαμέρισμα για Δολοφόνους, Ζ, Ομολογία, Κατάσταση Πολιορκίας, Ο Αγνοούμενος, Μουσικό Κουτί, Mad City, Αμήν, Το Τσεκούρι, Παράδεισος στη Δύση, Το Κεφάλαιο είναι μόνο μερικές από τις δημιουργίες του, που τον καθιέρωσαν στις συνειδήσεις μας ως έναν από τους σημαντικότερους δημιουργούς του παγκόσμιου κινηματογράφου.

Πηγή: peoplegreece.com (Αλέξανδρος Ρωμανός Λιζάρδος)