Γισδάκης – Πάντας στο pressmixer.gr: Η δύναμη του τραγουδιού είναι να μπορεί να σιγοτραγουδηθεί από τον καθένα

Ο Βασίλης Γισδάκης, ο τελευταίος ερμηνευτής του Μάνου Χατζιδάκι, συνάντησε τον πρωτοεμφανιζόμενο συνθέτη Δαμιανό Πάντα και κατάφεραν μέσα από τη συνεργασία τους, να ρίξουν ένα ζωογόνο μουσικό φως στη θολή καθημερινότητά μας. Δύο ταλαντούχοι καλλιτέχνες, που ζουν έντονα το τώρα, ανησυχούν, θυμώνουν, απογοητεύονται, ελπίζουν, σέβονται το παρελθόν και ψάχνουν μέσα από τη σκέψη και το συναίσθημα, αυτούς τους φάρους, που θα φωτίσουν την πορεία για ένα καλύτερο αύριο.


Πώς προέκυψε η μουσική σας συνάντηση και συνεργασία;

Δ.Π.: Όταν είχε ολοκληρωθεί σε αρχικό βαθμό το υλικό του δίσκου άρχισα να ψάχνω την κατάλληλη φωνή, που θα μπορούσε να αγκαλιάσει ιδανικά τα τραγούδια της συλλογής. Ο Βασίλης Γισδάκης αναπόφευκτα ήρθε στο μυαλό μου, καθώς πιστεύω πως, είναι μια από τις σημαντικότερες φωνές του ελληνικού τραγουδιού. Ήρθα σε επαφή μαζί του, μιας και δεν γνωριζόμασταν μέχρι τότε κι έτσι ξεκίνησαν όλα. Από κει και πέρα, η δημιουργική διαδικασία δεν ήταν μόνο στο στούντιο. Η πρώτη μας πρόβα ήταν τηλεφωνική και μέχρι να φτάσουμε στο στούντιο για την πρώτη ηχογράφηση, περάσαμε περίπου έξι μήνες με πρόβες στο σπίτι μου, μέχρι τα τραγούδια να φτάσουν εκεί που ήθελα. Πρέπει να σου πω πως, ο Βασίλης, εκτός από εξαιρετικός τραγουδιστής, είναι κι ένας συγκροτημένος άνθρωπος με πειθαρχημένη προσωπικότητα. Ακούει και αφομοιώνει θαυμαστά τις υποδείξεις του συνθέτη και ένας λόγος που αισθάνομαι επιπλέον ικανοποίηση, είναι πως σε αυτόν τον δίσκο, ο Βασίλης έδειξε πως, μπορεί να κινηθεί με την ίδια άνεση και σε διαφορετικά είδη τραγουδιού από όσα, ενδεχομένως, τον είχαμε συνηθίσει μέχρι τώρα

Το άλμπουμ "Της ημέρας τα σκοτάδια", ποια συναισθήματα σας προκάλεσε, τα οποία θελήσατε να τα μοιραστείτε με το κοινό;

Β.Γ.: Καταρχάς, να σας πω ότι είμαι πολύ χαρούμενος που έχω αυτό το υλικό στα χέρια μου. Από το πρώτο άκουσμα ένιωσα πως, είχα να κάνω  με εξαιρετικά τραγούδια. Πίστεψα στην καλλιτεχνική τους αξία. Διέκρινα στα τραγούδια συνολικά μια πλούσια γκάμα συναισθημάτων και μουσική πολυμορφία που πάντα επιθυμούσα να τραγουδήσω, καθώς καλύπτουν όλο τον ερμηνευτικό και συναισθηματικό μου ορίζοντα. Και ως άνθρωπος, αλλά και ως δραστήριος καλλιτέχνης για τις συναυλίες μου.
Ο στίχος είναι μεστός και με μια φρέσκια, διεισδυτική μάτια εμβαθύνει σε θέματα που μας απασχολούν συνεχώς.

Δ.Π.: Είμαι ένας άνθρωπος που ζει ενταγμένος σε ένα κοινωνικό σύνολο, μέσα σε μία χώρα που βάλλεται από παντού. Δεν μπορώ να είμαι αμέτοχος σε όλα αυτά που συμβαίνουν γύρω μου. Ανησυχώ, θυμώνω, απογοητεύομαι κι ελπίζω. Όλες μου οι αγωνίες για το σήμερα και το αύριο αποτυπώνονται στα τραγούδια και τη μουσική που γράφω. Πιστεύω πως, οφείλω πρώτα απ’ όλα να μιλήσω για την πραγματικότητα, όπως την βιώνω κι όπως την κουβαλάω μέσα μου.
Η άποψή μου είναι πως, το τραγούδι οφείλει να αγγίζει τις πιο ευαίσθητες χορδές μας, τα πιο βαθιά συναισθήματά μας με τον πιο απλό τρόπο. Χρησιμοποιώ ξεκάθαρες μουσικές φόρμες, γιατί η δύναμη του τραγουδιού είναι να μπορεί τελικά να σιγοτραγουδηθεί από τον καθένα. Κι έτσι, να έρθει ο ακροατής πιο κοντά στον λόγο, να τον αγκαλιάσει σαν να είναι δικός του.
"Της ημέρας τα σκοτάδια" εξερευνούν την θέση του ανθρώπου απέναντι στον έρωτα, στην κοινωνία και, τέλος, απέναντι στον ίδιό του τον εαυτό. Κι όπως αναφέρω και στην κατακλείδα του εισαγωγικού μου σημειώματος στον δίσκο, "μπορεί πάντα ένα μικρό σαν μια ανάσα τραγουδάκι, αυτόν τον σκυφτό μας ίσκιο που έχει απομείνει, με ένα προτεταμένο χέρι να τον στήσει ξανά ορθό".

Αυτή η νύχτα, που είναι κυρίαρχο στοιχείο της πρώτης σας δουλειάς, είναι, θεωρείτε, και κυρίαρχο χαρακτηριστικό της εποχής που ζούμε; Σε πολιτικό, πολιτιστικό και κοινωνικό επίπεδο...

Δ.Π.: Το σημερινό σκοτάδι, όπως το θέτετε, δεν είναι μόνο η παγκόσμια οικονομική κρίση και η απουσία της οποιασδήποτε αξίας της ανθρώπινης ζωής. Όλα αυτά είναι το αποτέλεσμα κάτι πολύ βαθύτερου, κατά την γνώμη μου. Ζούμε στην εποχή της πλήρους απαξίωσης και, κυρίως, διαστρέβλωσης των ιδανικών μας. Οι πολιτικές ιδεολογίες εξέπεσαν και σχεδόν συγχωνεύτηκαν. Στο όνομα της παγκόσμιας ειρήνης επιτελούνται γενοκτονίες, στο όνομα της ελευθερίας υποδουλώνονται ολόκληρες κοινωνίες και στο όνομα της φιλοπατρίας μαθαίνουμε να φοβόμαστε ανθρώπους, διαφορετικούς από εμάς. Όλα αυτά δημιουργούν μια τεράστια ιδεολογική σύγχυση. Οι έννοιες και τα ιδανικά μας έχουν πια χάσει το νόημά τους, έχουν μεταλλαχθεί και δεν μπορούμε να κρατηθούμε εύκολα από αυτά. Το σκοτάδι δεν είναι αυτό ακριβώς που μας εμποδίζει να δούμε καθαρά; Διακρίνουμε αχνά μόνο περιγράμματα. Φοβάμαι πως, ζούμε την εποχή ενός σύγχρονου σκοταδισμού, στηριγμένου επιστημονικά στην διαστρέβλωση, την διχόνοια και τον φόβο.

Β.Γ.: Είναι κάτι νύχτες που ανασταίνουμε // όσα μέσα μας κρατούσαμε βαθιά, // με πόνο και αγάπη τα θεριεύουμε // και τα ρίχνουμε ξανά μες τη φωτιά.
Η νύχτα φιλοξενεί πολύ μεγάλες στιγμές, στοχαστικές, συναισθηματικές. Στην ησυχία της και την ηρεμία της γίνονται πολύ μεγάλες εσωτερικές μάχες. Οι σκέψεις και τα συναισθήματα ξεπροβάλλουν σαν πυγολαμπίδες.
Τις περισσότερες φορές κρύβει μια γαληνή, άλλες ένταση - είναι όμορφη η νύχτα.
Δεν έχει τέτοια χαρακτηριστικά η εποχή που βιώνουμε, έχει συσκότιση που επιβάλλεται στο φως της ημέρας, σε όλα αυτά τα επίπεδα που αναφέρεις.

Τι πρέπει να κάνουμε και να αλλάξουμε -πέραν του να προσμένουμε υπομονετικά και πολλές φορές με απάθεια – ώστε να έρθει το ξημέρωμα;

Β.Γ.: Αυτήν την ερώτηση την κάνω πολύ συχνά στον εαυτό μου. Δεν ξέρω, αν αυτό που συμβαίνει, είναι προσμονή και απάθεια ή υπομονή και ψυχραιμία που κρύβει μεγάλο θυμό. Δυστυχώς, τα συστήματα είναι τόσο έξυπνα δομημένα, που σε εγκλωβίζουν από όλες τις μεριές και νιώθεις πως, δεν υπάρχει λύση, παρά μόνο αυτή που σου παρουσιάζουν και ας είναι και εις βάρος σου. Δεν ξέρω πώς να χαρακτηρίσω τη στάση μας αυτή. Φυσικά, όταν σε εκβιάζουν και σε απειλούν, δεν είναι κι εύκολο να αντιδράσεις, αν όμως σκεφτούμε και οριοθετήσουμε την αδικία και το δίκαιο, ίσως τότε να πούμε «όχι, ως εδώ, αυτό με αδικεί, δεν το δέχομαι». Πάντα το κακό στο συνοδεύουν με κάτι χειρότερο, για να συγκρίνεις και να το δεχτείς εύκολα. Τώρα, βρισκόμαστε στο στάδιο  που σκεφτόμαστε "το κακό ελπίζω να σταματήσει στον διπλανό μου", ελπίζω, να μην περάσουμε στο στάδιο "για ό,τι μου συμβαίνει φταίει ο διπλανός μου" και χάσουμε εντελώς τη λογική και τον έλεγχο.

Η μουσική τι ρόλο μπορεί να παίξει σ’ αυτές τις δύσκολες εποχές που διανύουμε;

Δ.Π.: Το πρώτο, τουλάχιστον, που μπορούμε να κάνουμε είναι να μάθουμε να βλέπουμε λίγο καλύτερα ακόμα και μέσα στο σκοτάδι. Και σε αυτό, η τέχνη μπορεί κι οφείλει να μας οδηγήσει. Η τέχνη πάντα ήταν ο μακρινός φάρος που φέγγει, για να βρίσκουν τα πλοία το λιμάνι του προορισμού τους. Αλλά εδώ υπάρχει κάτι σημαντικό. Η τέχνη δεν σε πιάνει από το χέρι για να σε βγάλει στο φως. Απλώς σού δείχνει την κατεύθυνση. Την απόσταση πρέπει ο καθένας μας να την διανύσει μόνος του. 

Β.Γ.: Το μόνο που δεν έχουμε αξιοποιήσει στην Ελλάδα είναι οι τέχνες και η πολιτιστική μας κληρονομιά. Όχι μόνο η μουσική, αλλά όλες οι τέχνες συμβάλουν στην καλλιέργεια της σκέψης και της κριτικής αίσθησης. Έχουμε τόσο σημαντικούς σύνθετες, ποιητές, λογοτέχνες από τους αρχαίους έως τους σύγχρονους, που δυστυχώς πολλοί δεν τους γνωρίζουν καν.
Μάς έχουν δώσει απαντήσεις σε όλα όσα μας συμβαίνουν σήμερα, μάς έχουν μεταφέρει στα ιδία συναισθήματα, μάς δίνουν λύσεις, μα πάνω από όλα μάς καλλιεργούν την αυτογνωσία, την αυτοκριτική και την αξιοπρέπεια. Όλα αυτά μάς θέτουν διαφορετικά τα όρια της ανοχής.

Πώς σας φαίνεται η μουσική σκηνή της χώρας σήμερα;

Δ.Π.: Το μεγάλο πρόβλημα αυτή τη στιγμή είναι πως, δεν φτάνουν εύκολα στα αυτιά του κόσμου οι νέες δουλειές. Γίνονται πολλά ενδιαφέροντα και σημαντικά πράγματα και ποτέ δεν μαθαίνουμε γι’ αυτά. Ούτε από την τηλεόραση, που έχουν μειωθεί αισθητά, πλέον, οι εκπομπές πολιτισμού, αλλά ούτε κι από τα περισσότερα ραδιόφωνα που παίζουν μόνο playlists. Φυσικά όχι όλα, υπάρχουν ακόμα κάποιοι που, ευτυχώς, αντιστέκονται. Με ενοχλεί που αντιμετωπίζεται η μουσική και το τραγούδι σαν εμπορικό προϊόν. Η μουσική εξακολουθεί να υπάρχει, αλλά δεν κοινωνείται με την ίδια ελευθερία κι αθωότητα πια.

Β.Γ.: Γίνονται σαφώς πολλά πράγματα, αλλά δεν έχουν όλα την ιδία δυνατότητα προβολής.
Στεναχωριέμαι, όταν βλέπω διάφορες εκπομπές που δεν εκφράζουν τον πολιτισμό μας, να διαμορφώνουν το μουσικό γούστο των νέων παιδιών που τις παρακολουθούν. Και καλλιτέχνες που συμμετέχουν σε εκπομπές, με μοναδικό σκοπό να ικανοποιήσουν το φιλοθεάμον κοινό. Μακάρι να μπορούσαμε να διακρίνουμε την ουσία και μόνο αυτή. Τότε, σίγουρα θα γινόταν καλύτερη και η ζωή μας σε πολλά επίπεδα. Υπάρχουν όμως και κάποιες καλές εκπομπές και καλοί δημιουργοί και αυτά πρέπει να τα διαχωρίσουμε.
    
Βασίλη, τι σου έχει αφήσει ως μάθημα, ως δυνατή ανάμνηση, η συνεργασία που είχες με τον Μάνο Χατζιδάκι;

Όσο συνεχίζω αυτό το μουσικό ταξίδι, συνεχώς ανακαλύπτω και περισσότερο το μέγεθος και τη σοφία του Μάνου Χατζιδάκι. Θεωρώ πως, σαν λαός είμαστε πολύ τυχεροί που τον είχαμε κοντά μας. Αυτό που αποκόμισα από την συνεργασία μου και την φιλία μαζί του είναι η διαμόρφωση της αισθητικής και του κριτηρίου μου. Ο τρόπος που δημιουργούσε την μουσική και τα τραγούδια του, ο τρόπος που χειριζόταν την ελληνική γλώσσα, η μουσικότητα που έβγαζε από τις λέξεις και τα νοήματα, ο τρόπος που περνούσε τα συναισθήματα. Έμπαινες από τη μια μεριά του τραγουδιού κουρασμένος, θλιμμένος, φορτωμένος με χίλια δυο προβλήματα κι έβγαινες από την άλλη πλευρά καθαρός, λυτρωμένος και σοφότερος. Αντιλαμβάνεσαι ότι, αυτή είναι η ουσία της ευτυχίας, της ζωής που καθημερινά στερούμαστε.

Οι νέοι συνθέτες Δαμιανέ, τι πρέπει να κρατήσουν από τους παλιούς και πού πρέπει να προσπαθήσουν πιο πολύ για να αφήσουν το δικό τους αποτύπωμα;

Οι νέοι συνθέτες είναι πολύ περισσότερο συνειδητοποιημένοι για την μουσική που υπηρετούν. Οι νέοι τραγουδοποιοί, όμως, που η μουσική τους κατάρτιση δεν είναι τόσο μεγάλη, ας μού επιτρέψουν να τους παροτρύνω, να μην εφησυχάσουν στις ευκολίες χιλιοπαιγμένων μελωδικών γραμμών κι αρμονιών. Να συνεχίσουν να ερευνούν και να μαθαίνουν. Να μην μιμούνται την ξένη μουσική, να τραγουδάνε ελληνικό στίχο, γιατί η γλώσσα μας είναι η πλουσιότερη του κόσμου. Και, τέλος, να μην γράφουν τραγούδια που απευθύνονται σε ηλικιακές ομάδες (target groups), καθώς η μουσική δεν έχει ηλικία και το τραγούδι πρέπει να απευθύνεται σε όλους μας ανεξαιρέτως. Πάνω απ’ όλα όμως, να ανακαλύψουν την δικιά τους μουσική που έχουν μέσα τους.

Τι μας ετοιμάζετε στη Σφίγγα;

Δ.Π.: Θα παρουσιάσουμε με τον Βασίλη τραγούδια του δίσκου - κι όχι μόνο - στην μουσική σκηνή "Σφίγγα" στις 20 του Μάη με τους εκλεκτούς καλεσμένους μας, τον Σταύρο Σιόλα και την Μπέττυ Χαρλαύτη. Θα έχουμε πενταμελή ορχήστρα κι ανυπομονούμε να  μοιραστούμε μαζί σας μια πολύ όμορφη μουσική βραδιά.

Και τι να αναμένουμε από σας στο άμεσο μέλλον;

Β.Γ.: Παράλληλα με την παρουσίαση της δουλειάς μας με τον Δαμιανό, εγώ κάνω μια σύμπραξη με την εξαιρετική Μπέττυ Χαρλαύτη σε καλοκαιρινές συναυλίες με τραγούδια των δύο μεγάλων μας συνθετών, του Μάνου και του Μίκη και τραγούδια από τις προσωπικές μας δουλειές.

Δ.Π.: Υπάρχουν αρκετά πράγματα που τώρα χτίζονται και θα τα μάθετε σύντομα. Αυτό που επιθυμώ, είναι η κάθε συναυλία να είναι λίγο διαφορετική από την προηγούμενη, να υπάρχει πάντα η έκπληξη για εκείνον που δεν μας ακούει πρώτη φορά. Για το μέλλον, είμαι σίγουρος πως θα έχουμε πολλά να πούμε, όταν έρθει η ώρα.



Διαβάστε εδώ περισσότερες πληροφορίες για την εμφάνισή τους στη Σφίγγα.